Omi ki kebra banka
Un burlador, un sistema sekretu, un simana stranhu, i un muzika di music-hall ki vive más ki tudu es.

Charles Wells kebra banka na Monte Carlo várius bes na 1891 ku un sekuénsia di sorti i un sistema ki el nunka ka splika. Muzika skritu sobri el na 1892 torna “kebra banka” un ispreson. El torna perde parti di dinheru kel invernu i el pasa anus na prizon pa burla.
Kenha ki el éra
Charles Deville Wells (1841–1922) éra un injeneru i un burlador en sériu ki ta rikodjeba dinheru di invistidor pa invenson ki ka izistiba. Na julhu di 1891 el txiga Monte Carlo ku £4 000 di kel dinheru. Na sinku dia el kebra banka, ta kaba ku reserva di dinheru di un mesa, várius bes, i el sai ku más o menus £40 000 sigundu si própiu kónta, várius milhon di libra di oji.

Kuzé ki el faze di verdadi
El fla ma el tenba un sistema infalível i el nunka ka fla kal ki éra. Tistimunha ka odja ninhun padron klaru na si jogu, i ninhun relatu kunfiável ka ta nomia un métodu; MartingalestratéjiaMartingaleProgreson ki ta dobra aposta dipôs di kada perda. Odja seson Stratéjia pa kuzé ki el ta fazi i kuzé ki el ka ta fazi.Le tudu → ki txeu bes ta ligadu a si nomi e un palpiti. Kel-la kuazi ka ta inporta: tudu sistema na tapeti di apostaekipamentuTapeti di apostaGrelha di aposta inprimidu na mesa. Tanbe: mesa, feltru, panu.Le tudu → ten mésmu valor spiradumatemátikaValor spiraduRizultadu médiu pa aposta na longu prazu. −1/37 di valor di aposta pa kada aposta européu padron.Le tudu →, purisu kualker kuza ki el faze, rizultadu éra un sekuénsia longu di sorti. ProbabilidadimatemátikaProbabilidadiXansi di un rizultadu, di 0 a 1 o di 0% a 100%. Un númeru: 1/37 = 2,70%.Le tudu → di un sekuénsia di sorti tan longu sima di el e pikinoti pa kualker jogador sozinhu i grandi pa kes milhar ki ta pasa na un kazinu na un tenporada. Algen ta baba ser Wells. Éra Wells.
Muzika
“The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo” (1892) di Fred Gilbert, kantadu pa Charles Coborn, éra un susesu inormi na music-hall di Londris i el pasa pa Merka. Si naradór ta pasia na bulevar ku un ar indipendenti, i ispreson “kebra banka” ta signifika un ganhu spetakular desdi kel tenpu. Muzika ka ta fla nada di sigundu bizita.
Sigundu bizita i dipôs
Wells bolta kel otonu i el torna ganha, dipôs el perde parti di dinheru na un bizita na invernu di 1891–92. El gasta txeu na un iati di luxu, Palais Royale, ku dinheru di invistidor; el nunka ka txiga Monte Carlo. Na fin di 1892 polísia franses prende-l na Le Havre, i na marsu di 1893 un tribunal di Londris da-l oitu anu di trabadju forsadu pa burla. El sai livri na 1899, el leba más tres anu na 1906 pa otu burla, i volta di 1911 el ta djirijiba un banku falsu na Paris ki ta prometeba 1% pa dia, kuzé ki pô-l na un prizon franses. El more na Londris na 1922. Kazinu, ki dja paga £40 000 na 1891 i resebe más ki kel-la na publisidadi, ganha txeu ku el.
Ta nase na Hertfordshire.
Patenti i skema di invistimentu fraudulentu.
Monte Carlo: ta kebra banka várius bes; ta ganha ≈ £40 000.
Ta bolta; ta torna ganha.
Ta perde parti di dinheru. Muzika, 1892. Un iati ki nunka ka ta nabega pa Mónaku.
Kondenadu pa burla na Londris; oitu anu.
Otu burla, más tres anu.
Prezu na Fransa pa un burla di banku.
Ta more na Londris.
Pamodi stória ta inporta
El e kazu más klaru di un sistema ki “funsiona” i dipôs nau. Sistema ka faze nada ninhun di kes dos bes; sorti bem i bai, sima kes pájina di variansiamatemátikaVariansiaUn medida di kantu kes rizultadu ta spadja na volta di valor spiradu. Altu pa aposta na un númeru, baxu pa aposta di pagamentu igual.Le tudu → ta fla ma el ten ki faze. Kazinu perde un simana i el ganha un lenda. Kada sistema vendidu desdi kel tenpu ten un Wells na si tistimunhu, i kada un di es ten un sigundu bizita ki tistimunhu ka ta fla.
Pergunta
Ka ten prova di kel-la na mesa. Si burla éra na otu lugar.
Várius milhon di libra, sigundu maioria di midida.
Kada mesa tenba un reserva di dinheru; óras ki el kaba, mesa ta paraba i ta buskadu más. Kazinu nunka ka fika sen dinheru.
Un txiru di rizu

Kazinu perde un simana i el konpra un sékulu di publisidadi.
Fontis
- Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo.
- Old Bailey Proceedings Online. Julgamentu di Charles Wells, marsu di 1893 (t18930306-349).
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.